Integriteitsincidenten vereisen meer handelingsperspectief voor burgemeesters

11-12-2017

‘Probleem met die integriteitsonderzoeken is dat die geen enkele status hebben. Het zijn vrijblijvende adviezen waartegen een raad ook 'nee' kan zeggen. Bovendien verschillen ze vaak in kwaliteit.’ Dat zegt Hans Groot op 7 december in een artikel in Trouw over de situatie in de gemeenteraad Brunssum. Uit onderzoek blijkt dat een wethouder belangen verstrengelt maar toch mag hij van de gemeenteraad blijven zitten. De burgemeester heeft daarop zijn ontslag ingediend; hij wil geen raad leiden die een wethouder benoemt waarvan de integriteit in het geding is.

Handelingsperspectief

Integriteitsdeskundige Hans Groot zegt verder in Trouw: ‘De situatie in Brunssum is zeer uitzonderlijk, maar wel precies het scenario waar burgemeesters in 2015 voor vreesden. In dat jaar werd in de Gemeentewet artikel 170 lid 2 opgenomen met de volgende inhoud: 'De burgemeester bevordert de bestuurlijke integriteit van de gemeente'. Daarmee werden zij de hoeders van die integriteit. "Maar toen al klaagden zij over het gebrek aan handelingsperspectief. Wat kúnnen zij als de integriteit gevaar loopt?" In het geval van Brunssum blijkt dat alleen aftreden te zijn.’

Netwerk weerbaar bestuur

Samen met onder meer politieke partijen en andere aanbieders van diensten voor politieke ambtsdragers in het lokale domein, werkt Groot in het ‘Netwerk weerbaar bestuur’ aan meer handelingsperspectief voor burgemeesters, zo mogelijk ook met een kwaliteitsstandaard van integriteitsonderzoeken. Die zouden uiteindelijk ook status moeten krijgen, waardoor ze consequenties krijgen. Hij blijft ‘huiverig’ vanwege mogelijke inbreuken op het primaat voor de gemeenteraad als het gaat om de benoeming van een wethouder, maar de praktijk laat zien dat de top van het openbaar bestuur instrumenten mist. In noodgevallen moeten de bestuurders kunnen ingrijpen. Zij zijn wettelijk de hoeders van de integriteit.

Steunpunt

Hans Groot is adviseur van het Steunpunt Integriteitsonderzoek Politieke Ambtsdragers bij het CAOP. Hij adviseert vertrouwelijk en kosteloos commissarissen van de Koning, burgemeesters en voorzitters van waterschappen over of een incident te maken heeft met het schenden van de integriteit en welke aanpak goed bij past.

Meer informatie

Kwestie Brunssum blijkt lastiger dan Sint-Maarten (Trouw, 7 december 2017)

Wilt u meer weten over het Steunpunt? Kijk dan op de website van het Steunpunt of neem contact op met Hans Groot via h.groot@caop.nl en 070 376 59 50.